Yarısı Bizden kampanyası, İstanbul’daki riskli yapıların yenilenmesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verdiği hibe ve kredi desteğidir. Kampanya 31 Aralık 2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Bu rehber, desteğin kalemlerini, kimlerin yararlanabileceğini ve başvurunun hangi sırayla ilerlediğini özetler. Önemli bir ayrıntı: kampanyaya e-Devlet üzerinden ön başvuru yapılmaz; süreç, teknik aşamaların ve belediye ile Bakanlık işlemlerinin sırayla tamamlanmasıyla ilerler.
1. Destek Kalemleri
Konutlarda birinci konut için 875.000 TL hibe (geri ödemesiz), 875.000 TL kredi ve 125.000 TL tek seferlik taşınma (tahliye) desteği verilir; toplam 1.875.000 TL’dir. İşyerleri için tutarlar daha düşüktür. Hak sahibinin aynı binadaki diğer konutları için hibe verilmez, yalnızca kredi imkânı sunulur; bu kredinin tutarı kaynaklarda 1.750.000 TL olarak aktarılmaktadır.
| Destek Türü | Birinci Konut | İşyeri |
|---|---|---|
| Hibe (geri ödemesiz) | 875.000 TL | 437.500 TL |
| Kredi (geri ödemeli) | 875.000 TL | 437.500 TL |
| Taşınma (tahliye) desteği, tek seferlik | 125.000 TL | 125.000 TL |
| Toplam | 1.875.000 TL | 1.000.000 TL |
Tutarlar zaman içinde güncellenebildiği için başvurudan önce Bakanlığın güncel duyurusunu kontrol edin. “Hane başı 1.875.000 TL” ifadesi yalnızca birinci konut için geçerlidir; birden fazla dairesi olan malikler için paket aynı değildir.
2. Kimler Yararlanabilir, Temel Koşullar Nelerdir?
- Bölge: Kampanya İstanbul’daki riskli yapılar için geçerlidir.
- Riskli yapı kararı: Binanın 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı olarak tespit edilmiş olması gerekir. Süreç için riskli yapı tespiti rehberimizde okuyabilirsiniz.
- 1,5 kat sınırı: Yeni yapının toplam inşaat alanı (otopark ve sığınak hariç) ve bağımsız bölüm sayısı, eski yapının büyüklüğünün 1,5 katını aşamaz.
- Süre: Kampanya 31 Aralık 2027 tarihine kadar uzatılmıştır. Riskli yapı raporunun ve sözleşme aşamalarının bu tarihten önce tamamlanması gerekir; rapor ve toplantı süreçleri aylar sürebildiği için takvimi geriye doğru planlayın.
- Dönüşüm kararı: Malikler gereken çoğunlukla karar almalı ve bir müteahhitle noter onaylı sözleşme yapmalıdır. Karar çoğunluğu için karar çoğunluğu rehberimizde bakın.
3. Başvuru Adımları
Kaynaklarda aktarılan sıra aşağıdaki gibidir. İlçeye ve dosyaya göre ayrıntılar değişebileceği için güncel uygulamayı belediyenizden ve Bakanlıktan teyit edin.
| Adım | Ne Yapılır? | Kim? |
|---|---|---|
| 1 | Lisanslı kuruluştan riskli yapı raporu alınır ve idarece onaylanır | Malikler, lisanslı kuruluş |
| 2 | Malikler toplanıp karar alır, müteahhitle noter onaylı kat karşılığı sözleşmesi yapılır | Malikler, müteahhit |
| 3 | Proje hazırlanır, kat irtifakı kurulur, yapı ruhsatı alınır | Müteahhit, mimar, belediye |
| 4 | İlçe belediyesine başvurularak hak sahibi tespiti yaptırılır | Malikler, belediye |
| 5 | Bakanlıkça verilen randevuda hibe taahhütnamesi ve kredi sözleşmesi imzalanır | Hak sahipleri, Bakanlık |
4. Varsayımsal Örnek: 1,5 Kat Sınırı Nasıl Hesaplanır?
Eski binanın toplam kapalı alanı 800 m² ve bağımsız bölüm sayısı 10 olsun. Yeni yapıda toplam inşaat alanı (otopark ve sığınak hariç) en çok 800 × 1,5 = 1.200 m², bağımsız bölüm sayısı ise en çok 10 × 1,5 = 15 olabilir. Örnek gerçek bir proje değildir; yalnızca sınırın mantığını göstermek içindir. Projeyi çizmeden önce bu iki rakamı netleştirmek, sonradan çıkacak ret ve revizyonları önler. Hesapta hangi alanların sınıra dahil sayıldığını başvuru anında yetkili idareden teyit edin.
5. Başvuru Öncesi Hazırlık Listesi
- Binadaki tüm bağımsız bölümler için güncel tapu kayıtları
- İdarece onaylanmış riskli yapı raporu ve tapudaki şerh
- Maliklerin karar tutanağı ve noter onaylı kat karşılığı sözleşmesi
- Onaylı proje, kat irtifakı kaydı ve yapı ruhsatı
- Kimlik ve gerekiyorsa vekâletname belgeleri
Eksik belge, hak sahibi tespitinde süreci uzatan en yaygın nedendir; her malikin belgelerinin önceden toplanması büyük zaman kazandırır.
6. Ödemeler Nasıl Akar?
Hibe ve kredi, hak sahibinin eline geçmez; inşaatın ilerlemesine göre (hakedişe bağlı olarak) anlaşılan müteahhit firmanın hesabına aktarılır. Bu nedenle sözleşme yaptığınız firmanın yetki belgesinin ve proje büyüklüğüne uygun belge grubunun geçerli olduğunu önceden doğrulayın. Hakedişlerin kademeleri ve oranları sözleşmeye ve uygulama kılavuzuna bağlıdır; bu nedenle sözleşmeyi imzalamadan önce ödeme kademelerini yazılı olarak netleştirin. Sözleşmede aranacak güvenceler için firma seçimi kontrol listemizi inceleyebilirsiniz.
Kredinin geri ödemesi, yapı ruhsatından sonra tanınan ödemesiz dönemin ardından başlar. Kaynaklarda ödemesiz dönemin 2 yıl, vadenin 10 yıla kadar olduğu, ilk yılın faizsiz geçtiği ve sonraki yıllarda TÜFE’nin yarısı oranında güncelleme yapıldığı aktarılmaktadır. Kesin koşullar için başvuru anındaki Bakanlık duyurusuna bakın.
7. Yarısı Bizden mi, Klasik Kat Karşılığı mı?
İki model farklı durumlarda öne çıkar. Kat karşılığında müteahhit, inşaat maliyetini yeni alandan aldığı payla karşılar; Yarısı Bizden’de ise maliyetin bir kısmı devlet desteğiyle karşılandığı için maliklerin vereceği alan azalabilir.
| Kriter | Yarısı Bizden | Klasik Kat Karşılığı |
|---|---|---|
| Maliyetin karşılanması | Hibe ve kredi ile kısmen devlet destekli | Müteahhidin payına düşen alan karşılar |
| Alan sınırı | Eski alanın 1,5 katını aşamaz | İmar hakkına göre belirlenir |
| Öne çıktığı durum | İmar hakkı sınırlı veya mevcut alanı küçültmek istemeyen binalar | İmar hakkı yüksek, değerli parseller |
| Malik katkısı | Kredi geri ödemesi gerekebilir | Genellikle nakit katkı gerekmez |
Hangisinin binanız için uygun olduğu arsa büyüklüğüne, imar hakkına ve mevcut alana göre değişir. Rakamları kendi verilerinizle denemek için hesaplayıcımızı kullanabilirsiniz; paylaşım mantığını görmek için de daire paylaşımı hesabını okuyabilirsiniz.
8. Sık Yapılan Hatalar
- Kampanyaya e-Devlet’ten başvurulabileceğini sanmak
- 1,5 kat sınırını projeyi çizmeden önce hesaplamamak
- “Hane başı 1.875.000 TL” ifadesini birden fazla dairesi olan malikler için de geçerli saymak
- Ödeme kademelerini sözleşmede yazdırmamak
- Kredi geri ödeme koşullarını yalnızca sözlü anlatıma güvenerek kabul etmek
Harç ve vergi muafiyetleriyle kira yardımı için harç ve vergi muafiyetleri rehberimize bakabilirsiniz. Yarısı Bizden destekli dönüşümdeki hizmetimizi Yarısı Bizden bina yenileme hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.
